Subsidie Spotlight: Natuur- en waterbeleving als hefboom voor sterke buitenbestemmingen

In 2028 wil Toerisme Vlaanderen Vlaanderen sterker op de kaart zetten als verrassende natuur- en waterbestemming. Niet alleen door bezoekers naar mooie plekken te leiden, maar vooral door hen anders te laten kijken, beleven en bijdragen. De subsidieoproep Natuur- & Waterbeleving speelt daar rechtstreeks op in en biedt een concrete kans voor lokale besturen, VZW's en andere organisaties om hun plek duurzaam op de kaart te zetten. 

De oproep ondersteunt projecten die water, natuur en landschap centraal zetten in een sterke buitenbeleving. Denk aan een belevingsplek aan het water, een landschappelijk kunstwerk, een natuurpositieve activiteit, een toegankelijk stilte- of zintuigenparcours, een micro-avontuur of een tijdelijk event dat een plek op een nieuwe manier zichtbaar maakt. 

Waarom is deze oproep interessant?

De oproep is breed, maar niet vrijblijvend. Een goed project moet meer doen dan een plek aantrekkelijker maken. Het moet ook een duidelijk verhaal vertellen, aansluiten bij het DNA van de plek, toegankelijk zijn voor verschillende doelgroepen en een positieve bijdrage leveren aan natuur, water of landschap. 

Daarmee is dit geen klassieke toeristische investeringsoproep. De lat ligt hoger: projecten moeten tegelijk beleving, toegankelijkheid, duurzaamheid en natuurpositieve impact combineren. Maar precies daarin schuilt ook de kans, want sterke projecten die dat combineren, kunnen rekenen op tot 300.000 euro subsidie en een prominente plek in het Focusjaar Natuur & Water 2028. 

Wat kan ondersteund worden?

Een project moet altijd bestaan uit twee onderdelen die inhoudelijk aan elkaar gekoppeld zijn. 

1. Enerzijds is er een permanente component. Dat is een blijvende buitenbeleving of een permanent belevingsaanbod, vaak met een infrastructureel element. Die component moet volledig gerealiseerd zijn vóór de tijdelijke component en ten laatste eind juni 2028. 

Denk aan een getijdenorgel aan de kust, een beversafari met vaste observatiepost, een toegankelijk zintuigenpad of een knikkerbaan die gebruik maakt van het reliëf. 

2. Anderzijds is er een tijdelijke component. Dat is een event of publieksmoment in het focusjaar 2028 dat de permanente beleving extra in de kijker zet en bezoekers actief betrekt bij het verhaal van de plek. 

Denk aan een natuurconcert bij zonsondergang, een openluchtfestival, een guided packraft-tocht of een wadloopdag gecombineerd met een opruimactie. 

Die combinatie is belangrijk. Een wandelroute of losstaand event volstaat dus niet. De oproep zoekt projecten met een blijvende meerwaarde én een sterk moment van activering tijdens het focusjaar. 

Hoeveel subsidie is er mogelijk?

In aanmerking komen onder meer kosten voor ontwerp, ontwikkeling, aankoop en plaatsing van materialen voor de permanente component, organisatie en logistiek van de tijdelijke component, participatieve trajecten met doelgroepenorganisaties, communicatie, storytelling en wayfinding. Ook personeelskosten voor projectcoördinatie kunnen beperkt worden ingebracht, tot maximaal 15% van de aanvaarde projectkost. Promotiekosten zijn beperkt tot maximaal 10%. 

Niet alles komt in aanmerking. Investeringen in logies, recupereerbare btw en de ontwikkeling van basisproducten zoals gewone fiets- en wandelroutes worden uitgesloten, tenzij zo’n route een essentieel onderdeel is van een bredere beleving. 

Zijn er specifieke voorwaarden?

Toegankelijkheid is verplicht, niet optioneel

Elk project moet inzetten op een toegankelijke beleving voor één of meerdere doelgroepen, met bijzondere aandacht voor fysieke, zintuiglijke of verstandelijke beperkingen en autisme. Daarvoor wordt een participatief traject met een of meerdere doelgroepenorganisaties verwacht. Die kunnen lokaal of Vlaanderenbreed werken. 

Het verschil met andere oproepen: toegankelijkheid wordt niet achteraf toegevoegd als vinkje, maar moet van bij het begin verweven zijn in ontwerp, beleving, communicatie en gebruik. Dat vraagt tijd , maar verhoogt ook de kwaliteit en de score van je dossier.

Natuurpositief = meer dan een mooie omgeving 

Het project moet positief bijdragen aan herstel of versterking van natuur, water of landschap. Dat kan via de ingreep zelf (biodiversiteit versterken, verharding vermijden, bezoekers zorgvuldig door kwetsbaar landschap leiden) of via bezoekers (visitor giving, opruimacties, monitoring, burgerwetenschap). De natuur mag geen decor zijn, ze speelt een actieve, centrale rol. 

Locatie: Vlaams Gewest of Brussel, maar niet in ruimtelijk kwetsbaar gebied

Projecten in ruimtelijk kwetsbaar gebied komen niet in aanmerking. Tijdige afstemming met lokale, regionale en Vlaamse partners (ANB, DVW, VMM, AOE) is cruciaal voor vergunbaarheid en haalbaarheid. 

Waar moet je nu al op letten?

Hoewel het gaat om een vooraankondiging, is het verstandig om nu al te starten. De indieningsdeadline is 15 september 2026. De beoordelingsmomenten volgen kort daarna, met kennisgeving voorzien in december 2026. Het loket opent deze maand nog maar de voorbereiding kan al starten met: 

Het projectidee scherpstellen

• Wat maakt deze plek uniek? Welk verhaal vertelt het landschap, het water of de natuur hier? 

• Welke beleving past daarbij zonder de omgeving te verstoren? 

• Zijn de permanente én tijdelijke component inhoudelijk sterk aan elkaar gekoppeld? 

De juiste partners tijdig betrekken

Denk aan: toeristische diensten, natuurorganisaties, eigenaars of beheerders van de site, toegankelijkheidsexperten, doelgroepenorganisaties, lokale verenigingen en uitvoerende partners. Hoe vroeger zij betrokken zijn, hoe sterker het dossier. 

De administratieve basis leggen 

• Motivering uitschrijven 

• Realistische timing opmaken (de permanente component moet klaar zijn vóór eind juni 2028) 

• Financieel plan opstellen: ramingen + financiering 

• RIB-attest opvragen bij je bank 

• Interne goedkeuringen en tekenbevoegdheden regelen 

• Overleg plannen met eigenaars, beheerders en doelgroepenorganisaties 

Afstemmen met Vlaamse instanties 

Toerisme Vlaanderen verzamelt inhoudelijke vragen voor alle partners (TVL, EventFlanders, ANB, DVW, VMM, AOE) via een centraal formulier. Voor technische en administratieve vragen: subsidies@toerismevlaanderen.be. 

Vier vragen om je kansen te toetsen

Vraag jezelf nu al het volgende: 

1. Past het project bij het DNA van de plek? Vertelt het een authentiek verhaal dat alleen hier kan? 
   
   
2. Is er een duidelijke koppeling tussen de permanente en tijdelijke component? Versterkt het event de permanente beleving, of staat het er los van? 
   
   
3. Kan het project aantonen dat het toegankelijk en natuurpositief is? Niet als bijlage, maar als kern van het concept. 
   
   
4. Is er voldoende tijd om alle partners en vergunningen tijdig te regelen? Ruimtelijk kwetsbare locaties vallen sowieso af, check dit vroeg. 

Meer weten of zelf aanvragen?

Alle info vind je in Subsidiemanager of op de websites van de verstrekker.